Wyszkowski z Orderem Orła Białego

Prezydent Karol Nawrocki wręczył działaczowi opozycji antykomunistycznej Krzysztofowi Wyszkowskiemu Order Orła Białego – najwyższe odznaczenie państwowe.

Uroczystość odbyła się 31 sierpnia 2026 roku w Sali BHP Stoczni Gdańskiej podczas obchodów 46. rocznicy podpisania Porozumień Sierpniowych i powstania NSZZ „Solidarność”.

Wyszkowski otrzymał odznaczenie „w uznaniu znamienitych zasług dla Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności dla przemian demokratycznych i wolnej Polski” oraz „za osiągnięcia w działalności państwowej i publicznej”.

78-letni Krzysztof Wyszkowski był działaczem opozycji antykomunistycznej w PRL. Współtworzył Wolne Związki Zawodowe Wybrzeża, a w okresie przemian ustrojowych angażował się w działalność publiczną. Był doradcą premierów Jana Krzysztofa Bieleckiego i Jana Olszewskiego. Od 2016 r. jest członkiem Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej.

„Nie było tak, że wszyscy podpisywali zobowiązanie o współpracy ze Służbą Bezpieczeństwa” – zaznaczył prezydent. Karol Nawrocki przypomniał, że Krzysztof Wyszkowski mimo, że był inwigilowany, straszony, aresztowany, internowany, nigdy nie podjął współpracy z SB.

Order Orła Białego

Order Orła Białego jest najwyższym polskim odznaczeniem państwowym, przyznawanym za szczególne zasługi cywilne i wojskowe dla Rzeczypospolitej. Nie dzieli się na klasy. Nadawany jest najwybitniejszym Polakom oraz najwyższym rangą przedstawicielom państw obcych.

Na straży honoru orderu stoi Kapituła Orderu Orła Białego. Jej członkowie powoływani są przez prezydenta RP na pięć lat spośród osób, które zostały odznaczone tym orderem.

Życiorys bohatera

Krzysztof Wyszkowski urodził się 10 XI 1947 r. w Mrągowie. Współzałożyciel i współorganizator Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża, autor deklaracji WZZ, organizator „Robotnika Wybrzeża” (1978-1980), współdziałał z KOR, KSS KOR, Towarzystwem Kursów Naukowych (m.in. organizował wykłady TKN w swoim mieszkaniu w Gdańsku), Ruchem Młodej Polski, Studenckim Komitetem Solidarności.

Wydawca niezależny (od 1977, wydawał książki pod nazwami wydawnictw m.in.: Klin, Europa. Podziemne Warsztaty Wydawnicze, Oficyna Narodowa; współpracował z wydawnictwami NOWA i „Głos”, a także z „Kulturą” paryską; wydał w drugim obiegu m.in. Dzienniki, Kosmos, Pornografię, Przeciw poetom Witolda Gombrowicza, Dominika de Roux Rozmowy z Gombrowiczem, Gdzie wschodzi słońce i kędy zapada Czesława Miłosza).

Od 1976 r. inwigilowany przez Wydział III KWMO w Gdańsku, następnie przez Inspektorat II WUSW w Gdańsku w ramach sprawy operacyjnego rozpracowania krypt. „Kanał” (wraz z bratem, Błażejem Wyszkowskim) i SOR krypt. „Londyn”; ujęty w SOR krypt. „Wasale” (dot. SKS), „Arka” (dot. RMP), i sprawach obiektowych krypt. „Klan”/„Związek” (dot. NSZZ „Solidarność”), „Walet” (dot. Tygodnika „Solidarność”).

Objęty śledztwem z powodu podejrzenia o rozpowszechnianie materiałów bezdebitowych (1976-1980). Objęty śledztwem w 1982 r. pod zarzutami ‘działalności antypaństwowej’ (śledztwo zawieszono XI 1982, umorzono VII 1983 r. na mocy amnestii). Wielokrotnie zatrzymywany na 48 godzin, przesłuchiwany, jego mieszkanie wielokrotnie rewidowano.

Uczestnik strajku w Stoczni Gdańskiej, zorganizował druk i redakcję Strajkowego Biuletynu Informacyjnego „Solidarność” (VIII 1980), następnie MKZ NSZZ; działacz NSZZ „Solidarność”, sekretarz redakcji Tygodnika „Solidarność” (1981).

Internowany (14 XII 1981), przetrzymywany w Ośrodku Odosobnienia w Strzebielinku, brał udział w głodówce podczas internowania; zbiegł z internowania (10 VIII 1982; decyzję o internowaniu formalnie uchylono 23 XII 1982), ukrywał się; aresztowany przez SB (22 VII 1983), zwolniony na mocy amnestii.

Współzałożyciel Klubu Myśli Politycznej „Dziekania” (1984). Uczestnik strajków w Stoczni Gdańskiej w maju i sierpniu 1988 r. Obserwator obrad Okrągłego Stołu (1989) z akredytacją Studio Video Gdańsk.

Redaktor i publicysta Tygodnika „Solidarność” (1989-1991 i od 1992), doradca premierów RP J.K. Bieleckiego (1991) i J. Olszewskiego (1992); dyrektor gdańskiego oddziału Krajowej Agencji Wydawniczej, koordynator Komisji Likwidacyjnej RSW Prasa-Książka-Ruch na Polskę północną (1992), członek zarządu Spółki „Srebrna” (1994), pracownik Komisji Likwidacyjnej RSW (1997); publicysta „Gazety Polskiej”.

Członek Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (od 23 VI 2016).

Odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (2016), Krzyżem Wolności i Solidarności (2018), Orderem Orła Białego (2026).

                                                                Życiorys opracował: dr Franciszek Dąbrowski (IPN)