Rumkowski i Judenrat. 5 lat władzy absolutnej.

W 1939 roku na rozkaz szefa Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy (RSHA) Reinharda Heydricha tworzono getta żydowskie i Rady Żydowskie czyli Judenraty , które sprawowały władzę w gettach. Szefem Judenratu w Łodzi został rosyjski Żyd Mordechaj Chaim Rumkowski. Przez 5 lat miał absolutną władzę nad 200 tysiącami Żydów w łódzkiej dzielnicy zamkniętej zwanej gettem. Był panem życia i śmierci swoich rodaków.

Przed wojną kierował sierocińcem i był oskarżany o molestowanie dzieci. Gwałcił tam dziewczynki i 13-letniego chłopca. Wybuch wojny uratował go przed wyrokiem i pójściem do więzienia. Niemcy dobrze o tym wiedzieli i świadomie wybrali Rumkowskiego na szefa Judenratu.

Getto w Łodzi , 1940 rok.

5 lat władzy Rumkowskiego.

Rumkowski był brutalnym , bezwzględnym żydowskim kolaborantem na usługach Niemców. Zarzucano mu nadgorliwą kolaborację z Niemcami w sporządzaniu list Żydów do likwidacji . Popełniał liczne przestępstwa na tle seksualnym . Gwałcił młode Żydówki . To właśnie Rumkowski przez prawie 5 lat decydował , którzy Żydzi pojadą w pierwszej kolejności transportem do obozu , co było równoznaczne z wyrokiem śmierci. Kto mu podpadł , nawet w drobnej sprawie , to już był trupem.

Rumkowski ustanowił własne prawa i bezwzględnie je egzekwował. Miał własne sądownictwo, własne więzienie, własny organ prasowy “Getocajtung” , własny bank , który za bezcen skupował od mieszkańców getta wszystko , co mieli wartościowego , płacąc na dodatek emitowanymi przez Rumkowskiego “Kwitami markowymi” (tzw. rumki) , które w jego królestwie stanowiły jedyny środek płatniczy.

Rumkowski narzędziem w ręku Gestapo.

Chaim Rumkowski słucha Reichsfurera SS Heinricha Himmlera. 5 czerwca 1941 rok.

W czerwcu 1941 roku łódzkie getto odwiedził Reichsfurer SS Heinrich Himmler – jeden z najpotężniejszych ludzi w III Rzeszy. Porozmawiał chwilę z Rumkowskim. Zachęcał go do coraz wydajniejszej pracy. To jeszcze był czas przed Holocaustem.

Rumkowski rozmawia z niemieckimi oficerami ( 1941 rok).

“Król Chaim” , “Cesarz” lub “Chaim Pierwszy”.

“Król Chaim” , “Cesarz” lub “Chaim Pierwszy” – tak nazywali Rumkowskiego Żydzi w łódzkim getcie. Miał wielką władzę pomimo , że znajdował się na łasce Niemców. Posiadał dwa mieszkania , po getcie jeżdził dorożką , chodził w oficerkach i stosował przemoc . Publicznie bił Żydów po twarzy na ulicy. I decydował kto i jak długo będzie jeszcze żył. W urzędach Judenratu , w sklepach i szkołach na ścianach wisiały portrety Rumkowskiego. Jego podobizna widniała na wydawanych w getcie znaczkach.

Rumkowski jeżdził własną dorożką po getcie.

Lepsi Żydzi czyli “elita” getta zwana szyszkami.

Część Żydów w getcie żyła jak królowie. To była elita , która cieszyła się wielkimi względami Rumkowskiego. Mieli najlepsze posady i największe przywileje. Mieszkali w luksusowych mieszkaniach , pili i jedli ile tylko chcieli. Nigdy nie byli głodni. Bawili się w wytwornych restauracjach oferujących szampana i łososia. Korzystali z dorożek. Mieli przywileje w szpitalach czyli prywatne sale i lekarstwa bez ograniczeń. Byli lepiej ubrani , a kobiety nosiły najmodniejsze ubrania. Otrzymywali talony , dodatkowe urlopy i pobyt w ekskluzywnych pensjonatach. Dla nich , tak jakby nie było wojny.

A getto było w tym czasie straszliwie przeludnione . W niewielkich mieszkaniach mieszkało po kilka rodzin. Ludzie głodowali i często umierali na ulicach. Ponad 90 procent Żydów w getcie nienawidziło tej “elity”. To potomkowie tej właśnie żydowskiej “elity” , która przeżyła Holocaust chwalą dzisiaj Rumkowskiego. Piszą o nim książki i pochwalne artykuły w gazetach .

Brutalna Policja Żydowska.

Rumkowskiemu podlegały okrutne i brutalne Żydowskie Służby Porządkowe czyli Policja Żydowska. To byli zdemoralizowani ludzie uzbrojeni w pałki . Każdego dnia bili i znęcali się bez powodu nad swoimi rodakami. Okradali ich z ostatnich oszczędności , ściągali z nich okupy , pędzili na śmierć. To dziwne , bo przecież w tej policji znalazło się wielu ludzi z przedwojennej żydowskiej elity. Byli to młodzi lekarze , adwokaci , inżynierowie , dziennikarze itd. Nawet oni stoczyli się na dno.

Chaim Rumkowski – szef Judenratu w Łodzi przemawia do żydowskich policjantów.

Żydowscy policjanci mieli znacznie większe przydziały żywności i wyższe zarobki od innych Żydów w getcie. Byli bezkarni przy kradzieżach , wymuszaniu łapówek oraz wykorzystywaniu seksualnym młodych Żydówek. Byli narzędziem w rękach Gestapo , wykonywali najpodlejsze czynności , prześcigając często bezwzględnością i brutalnością nawet Niemców. Nagrodą za tę służalczość wobec Niemców i nadgorliwość w znęcaniu się nad współziomkami miało być darowanie im życia po likwidacji getta. Stało się inaczej.

Władysław Szpilman o Policji Żydowskiej.

Władysław Szpilman – “Śmierć miasta. Pamiętniki” ( 1946 r.) tak opisał Policję Żydowską: “W jej skład wchodziła młodzież z warstwy zamożnej, mieliśmy wśród nich sporo znajomych. Z chwilą włożenia mundurów , nadziania na głowę policyjnych czapek i dostania pałek do ręki podleli. Ich największą ambicją stawało się nawiązanie stosunków z gestapowcami, wysługiwanie się im, paradowanie z nimi wzdłuż ulic, popisywanie się znajomością języka niemieckiego i licytowanie się w srogości metod stosowanych wobec żydowskiej ludności”.

Dramat dzieci i młodych Żydówek.

Na porządku dziennym były gwałty zbiorowe dokonywane przez żandarmów i policję żydowską w gettach. Zdrowe i młode piętnasto- , szesnastolatki były gwałcone na oczach rodziców i krewnych. To żydowscy policjanci wskazywali Niemcom adresy atrakcyjnych młodych Żydówek. Zarażone chorobami wenerycznymi , bardzo często popełniały samobójstwo. Zachodziły w ciąże , a Niemcy zabraniali Żydówkom rodzić dzieci. To Rumkowski ze swoją policją żydowską przeprowadzał selekcję Żydów wysyłanych do obozów śmierci. W 1942 roku wydał na śmierć kilka tysięcy żydowskich dzieci , doprowadzając do skrajnej rozpaczy ich rodziców. Wyłapywane dzieci , odbierane siłą rodzicom były przekazywane Niemcom , który wysyłali je do obozu koncentracyjnego w Auschwitz.

Adam Czerniaków i inni.

Przeciwieństwem Rumkowskiego był inżynier Adam Czerniaków – szef Judenratu w Warszawie. To były senator w II RP. Kiedy w lipcu 1942 roku Gestapo zażądało od niego przygotowanie transportu dzieci do Auschwitz , czyli na pewną śmierć, to odmówił wykonania tego rozkazu i popełnił samobójstwo. Niektórzy , jak dr. Jakub Wygodzki z Wilna , poszli drogą wybraną przez inż. Czerniakowa. Także szef Judenratu we Lwowie , dr. Józef Parnas , kategorycznie odmówił współdziałania w wywożeniu Żydów i natychmiast został zamordowany.

Adam Czerniaków – szef Judenratu w Warszawie w swoim biurze z niemieckim oficerem.

Relacja Ringelbluma o brutalności Policji Żydowskiej.

Najsłynniejszy kronikarz warszawskiego getta Emanuel Ringelblum tak pisał o żydowskiej policji: „Policja żydowska miała bardzo złą opinię jeszcze przed wysiedleniem. W przeciwieństwie do policji polskiej, która nie brała udziału w łapankach do obozu pracy, policja żydowska parała się tą ohydną robotą. Wyróżniała się również straszliwą korupcją i demoralizacją. Dno podłości osiągnęła ona jednak dopiero w czasie wysiedlenia. Nie padło ani jedno słowo protestu przeciwko odrażającej funkcji, polegającej na prowadzeniu swych braci na rzeź. Policja była duchowo przygotowana do tej brudnej roboty i dlatego gorliwie ją wykonała.

Obecnie mózg sili się nad rozwiązaniem zagadki: jak to się stało, że Żydzi – przeważnie inteligenci, byli adwokaci (większość oficerów była przed wojną adwokatami) – sami przykładali rękę do zagłady swych braci. Jak doszło do tego, że Żydzi wlekli na wozach dzieci i kobiety, starców i chorych, wiedząc, że wszyscy idą na rzeź (…). Okrucieństwo policji żydowskiej było bardzo często większe niż Niemców, Ukraińców, Łotyszy . Każdy Żyd warszawski, każda kobieta i dziecko mogą przytoczyć tysiące faktów nieludzkiego okrucieństwa i wściekłości policji żydowskiej”. To wstrząsająca relacja żydowskiego kronikarza.

Rumkowski też trafił do Auschwitz.

Rumkowski swoją nadgorliwością nie uratował swojego życia . W sierpniu 1944 roku został wysłany do obozu śmierci w Auschwitz . Są dwie wersje jego śmierci. Pierwsza , prosto z rampy poszedł do gazu. Druga , Żydzi z Łodzi natychmiast go rozpoznali i zabili. Bez litości. Z około 200 tysięcy Żydów w łódzkim getcie ocalało mniej niż 10 tysięcy.

Podsumowanie.

Profesor Hannach Arendt w swojej słynnej książce “Eichmann w Jerozolimie” (1963 r.) napisała , że : “bez pomocy Judenratów i policji żydowskiej zginęłoby znacznie mniej Żydów”. To żydowskie Judenraty i żydowska policja trzymała masy w gettach , tłumiąc w zarodku wszelkie objawy buntu , szukając i likwidując tych , którzy próbowali zorganizować zbrojny opór.

Profesor Barbara Engelking – kierownik Centrum Badań nad Zagładą Żydów Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk – napisała w 2007 roku krytyczną opinię na temat działalności Judenratów :Judenraty podejmowały więc z Niemcami pewną grę , mając nadzieję , że umożliwi ona przetrwanie. Złudzeniem jest myślenie , że można było tej gry nie podjąć , że możliwe było niewchodzenie w żadne relacje z Niemcami czy przeciwstawianie się im. Ubocznym efektem tej gry było jednak rozprzestrzenianie się przemocy. By zrealizować niemieckie żądania , rady żydowskie musiały się uciekać do stosowania przymusu wewnątrz własnych społeczności. Używając przymusu , lokowały się po stronie aparatu władzy , wpisywały w system niemieckiego terroru. Nic dziwnego , że były często spostrzegane jako instytucje kolaborujące z wrogiem , że były coraz bardziej krytycznie oceniane , a nawet nienawidzone przez Żydów. Judenraty znalazły się w moralnej pułapce – chcąc czynić dobro , przyczyniały się do rozprzestrzeniania zła”.

© ( MARB )

One thought on “Rumkowski i Judenrat. 5 lat władzy absolutnej.

Comments are closed.