Józef Hammer – żydowski agent Gestapo w Warszawie. “Nadwywiad londyński”.

Józef Hammer był tajnym agentem Gestapo w Warszawie. Udawał pułkownika Wojska Polskiego przysłanego do Polski przez Naczelne Dowództwo w Londynie. Przedstawiał się jako “Pułkownik Baczewski” – dowódca “Nadwywiadu Rządu Londyńskiego”. Poza paroma najbliższymi współpracownikami swego sztabu ( też agentami gestapo ) , Hammer korzystał z usług uczciwych , patriotycznych Polaków nieświadomych , że pracują dla Niemców. Gestapo płaciło Hammerowi duże pieniądze za jego działalność przeciw Polsce.

Warszawa. Więzienie Pawiak.

Więzienie Pawiak.

W latach 1939 – 1944 , Pawiak był największym więzieniem niemieckim w Polsce. Przez Pawiak przeszło około 100 tysięcy więżniów politycznych , z których 37 tysięcy zostało zamordowanych , a resztę wysłano do niemieckich obozów śmierci.

Hammer rozpracowywał polskie podziemie na odcinku łączności z uwięzionymi. Na terenie Pawiaka dążył do kontroli nad prowadzoną z aresztowanymi korespondencją grypsową. Odniósł sukces. Udało mu się kontrolować ( czytać) prawie wszystkie grypsy pomiędzy uwięzionymi , a Komendą Główną Armii Krajowej (AK). Polscy strażnicy na Pawiaku dali się nabrać na kłamstwa Hammera i przekazywali mu do przeczytania grypsy więżniów. Nie wiedzieli , że pracują dla prowokatora i agenta Gestapo.

Więzienie Pawiak w Warszawie. Serbia – oddział kobiecy.

Aresztowani Polacy starali się w ostrzegać swoimi grypsami osoby przebywające na wolności. Grypsy przekazywane do kontrwywiadu AK , powodowały , że siecią alarmową starano się natychmiast ostrzec zagrożonych. Zimą i wiosną 1942 roku po każdym grypsie , zanim AK zdążyła ostrzec zagrożonych , wymienione w grypsie osoby znajdowały się już w rękach Gestapo. W ten sposób straciło życie kilkaset Polaków.

Kontrwywiad AK zaczyna śledztwo.

Sprawa była bardzo poważna. Do akcji przystąpił kontrwywiad AK. Dowódcą Wywiadu Więziennego i Wydziału Bezpieczeństwa Komendy Głównej Armii Krajowej był porucznik Józef Garliński ps.”Long” , “Nitka”. To on, wspólnie z zastępcą szefa kontrwywiadu AK – Stefanem Rysiem ps.”Józef” zaczęli intensywne śledztwo. Szybko okazało się , że szefem tej prowokacji jest jakiś pułkownik , który podobno przedostał się do Kraju z Londynu i ma rzekomo pełnomocnictwa od szefa Oddziału VI Sztabu Naczelnego Wodza. Nazywa się Baczewski. Mistyfikacja została szybko odkryta , bo Komenda Główna wyjaśniła z Londynem , że nikogo z takimi pełnomocnictwami nie przysłano do Warszawy. Dalsze śledztwo doprowadziło do konkluzji , że tym “pułkownikiem” jest Józef Hammer. Teraz trzeba było znależć dojście do Hammera. Wytypowano Władysława Ryszkowskiego – strażnika na Pawiaku, który miał opinię dobrego Polaka i uczciwego człowieka.

Stefan Ryś , pseudonim “Józef”. Zastępca szefa Kontrwywiadu Komendy Głównej Armii Krajowej.
Porucznik Józef Garliński , pseudonim “Long”. Dowódca Wywiadu Więziennego i Wydziału Bezpieczeństwa Komendy Głównej Armii Krajowej.

Dramatyczna rozmowa ze strażnikiem Ryszkowskim.

Porucznik “Long” i “Józef” przekonali , po dramatycznej rozmowie , Władysława Ryszkowskiego ps.”Babinicz” – strażnika na Pawiaku , że jego szef “pułkownik Baczewski” to w rzeczywistości prowokator i agent Gestapo o nazwisku Józef Hammer. To był kluczowy moment śledztwa. Ryszkowski zrozumiał , że jego dobra wola została w okrutny sposób nadużyta. Nie mógł pogodzić się z myślą , że nieświadomie pomagał Niemcom. Czuł się upokorzony przez agenta , który go oszukał.

Miał wyrzuty sumienia , że grypsy uwięzionych Polaków przekazywał nieświadomie , wraz z innymi strażnikami , agentowi Gestapo. Postanowił się zemścić. Złożył przysięgę akowską i podjął się szalenie trudnego zadania wystawienia Hammera pod lufy pistoletów oddziału egzekucyjnego AK.

Władysław Ryszkowski ps. “Babinicz” – strażnik w więzieniu na Pawiaku. To on “wystawił” Hammera. Odznaczony Orderem Virtuti Militari.

Charakterystyka Hammera.

Józef Hammer był narodowości żydowskiej , urodzony około 1890 roku w Bursztynowie na Śląsku. W latach 20 był podoficerem Wojska Polskiego w garnizonie Lwowa. Już podczas pierwszej wojny światowej pracował dla wywiadu niemieckiego. W latach 1939-41 tworzył wiele organizacji niepodległościowych , a następnie wydawał ludzi w ręce Gestapo. Od 1941 roku Hammer zaczął rozpracowywać łączność z uwięzionymi na Pawiaku…

Jego wygląd nie zdradzał cech żydowskich , bo doskonale się charakteryzował na ulicy. Hammer był niesamowicie sprytny , umiejętnie grał na psychice ludzi , znakomicie organizował swoją pracę , miał dużą zdolność przekonywania i wzbudzania zaufania. Często zmieniał miejsca zamieszkania. Dysponował kilkoma lokalami w Warszawie. Był to wysokiej klasy agent Gestapo – bardzo niebezpieczny w roli prowokatora i znakomicie opłacany przez Niemców.

Likwidacja Hammera.

W maju 1942 roku , po intensywnym śledztwie i niezbitych dowodach jego współpracy z Gestapo , Wojskowy Sąd Specjalny przy Komendzie Głównej AK wydał wyrok śmierci na Hammera. Jego likwidację przeprowadził specjalny oddział AK o kryptonimie “993/W” zajmujący się likwidacją agentów Gestapo lub Abwehry próbujących wejść w szeregi AK lub zagrozić jej Komendzie Głównej.

Warszawa , 1942 rok.
Porucznik Leszek Kowalewski ps.”Twardy” – dowódca oddziału “993/W”. To on zastrzelił Hammera.

30 czerwca 1942 roku w Warszawie przed domem przy ul. Tamki 52 zlikwidowano Hammera. Akcją dowodził bezpośrednio “Józef”. Kluczową rolę odegrał “Babinicz” Ryszkowski , który podprowadził Hammera po lufy pistoletów egzekucyjnej piątki. Dowódca “993/W” – porucznik Leszek Kowalewski ps.”Twardy” zastrzelił Hammera i wyjął z kieszeni leżącego portfel z dokumentami. Było to konieczne do identyfikacji. Hammer jednak żył i zmarł dopiero po godzinie w szpitalu. Jego “adiutant” kapitan Maciejewski został ciężko ranny i przeżył zamach.

Milion złotych w kieszeni Hammera.

Lekarz pracujący w szpitalu , jednocześnie członek AK , przekazał informację , że przy Hammerze znaleziono ponad milion złotych oraz dolary , marki i biżuterie. Następnego dnia miał płacić swoim ludziom miesięczne pensje. Tak gigantyczne pieniądze płaciło Gestapo temu agentowi. Nie przeszkadzało im jego żydowskie pochodzenie. Był dla nich zbyt cenny. W portfelu Hammera znajdowała się jego legitymacja Gestapo oraz trzy inne dowody osobiste. Jeden z nich był wystawiony na nazwisko Józef Schweitzer. Poznano jego kryptonim cyfrowy w Gestapo : to numer V-14. Hammer lokował gotówkę w nieruchomościach w Warszawie i jej okolicach. Dla przykładu, kupił dużą willę w Świdrze pod Warszawą na nazwisko swojej młodej i atrakcyjnej kochanki niejakiej Karwowskiej.

SS-Hauptsturmfuhrer Alfred Spilker – szef Hammera.

Bezpośredni nadzór nad Hammerem miał SS- Hauptsturmfuhrer Alfred Spilker. Kierował on w Warszawie specjalną komórką powołaną do zwalczania centralnych ogniw polskiego podziemia. Podlegał on bezpośrednio Głównemu Urzędowi Bezpieczeństwa Rzeszy (RSHA) w Berlinie. Wcześniej działał w Berlinie i Wiedniu. Prawie każdy sukces w walce z polskim podziemiem był związany z jego działalnością. Pomimo stosunkowo niskiego stopnia był jednym z najbardziej wpływowych ludzi nie tylko warszawskiego Gestapo , ale całego Generalnego Gubernatorstwa. Cieszył się wielkim zaufaniem w Berlinie. Był wybitnie inteligentny , wyjątkowo przebiegły i znał dobrze język polski. Jego działalność wyrządziła wielkie szkody Armii Krajowej. Podobne sukcesy miał na terenie kielecczyzny SS-Hauptsturmfuhrer Paul Fuchs. Spilker miał kogoś wysoko postawionego w szeregach polskiego podziemia. Oficjalnie zginął w 1945 roku w czasie nalotu alianckiego w Austrii. Ale nikt nie wierzy w tą wersję. Przy tworzeniu warszawskiej siatki “Nadwywiadu” doszło do wyjątkowo zgodnej współpracy Gestapo i Abwehry , czyli Spilkera i majora Fabiana z Abwehrstelle.

Gestapowiec Alfred Spilker ( ur. 1908 rok).

Bohaterowie : “Józef” , “Babinicz” i “Long”.

Już pierwszy zamach zakończył się likwidacją agenta Gestapo. Akowcy z Warszawy nie mieli aż tak dużych problemów jak ich koledzy z Franzem Wittkiem na Kielecczyżnie. https://asnews.pl/historia/franz-wittek-polowanie-na-diabla/

Zlikwidowanie Hammera to duży sukces kontrwywiadu KG AK. Największy wkład mają Stefan Ryś ps. “Józef” i Władysław Ryszkowski ps.”Babinicz”. “Józef” był mózgiem całej operacji i wszystkie jego decyzje były trafne. “Babinicz” – strażnik Pawiaka – przez kilka miesięcy grał niebezpieczną , podwójną grę. To on “wystawił” Hammera. Koordynatorem całej akcji był porucznik “Long”. Spisał się na medal. Za działalność w podziemiu w czasie wojny zostali odznaczeni Orderami Virtuti Militari.

Józef Garliński ps.”Long” opisał te wydarzenia w swojej książce pod tytułem “Niezapomniane lata” . Dzieje Wywiadu Więziennego i Wydziału Bezpieczeństwa Komendy Głównej Armii Krajowej. Książka została wydana w Londynie w 1987 roku. O sprawie Hammera pisze także Kazimierz Leski w swojej książce : ” Życie niewłaściwie urozmaicone”. Wspomnienia oficera wywiadu i kontrwywiadu AK oraz Cezary Chlebowski w książce : “Cztery z tysiąca”.

Epilog

Porucznik Józef Garliński ps.”Long” został aresztowany przez Gestapo w kwietniu 1943 roku. Zadenuncjował go jego kolega z gimnazjum , pochodzenia żydowskiego , z którym razem zdawał maturę. “Long” nie miał szczęścia do Żydów. Potem był Pawiak i Auschwitz. Ale przeżył , ponieważ Niemcy do końca nie zorientowali się jak ważną osobę polskiego podziemia mają w swoich rękach. Po wojnie zamieszkał w Londynie i napisał wiele znakomitych książek historycznych. Zmarł w 2005 roku.

Władysław Ryszkowski ps. “Babinicz” był intensywnie poszukiwany przez Gestapo. Po Powstaniu Warszawskim przebywał w niewoli. Uwolniony przez Amerykanów wyjechał do Australii. Tam przeżył kilkadziesiąt lat. Stefan Ryś ps. “Józef” po wojnie został w Polsce. Był prześladowany i więziony przez komunistyczne władze PRL. Przeszedł brutalne śledztwo. Szybko stracił zdrowie. Zmarł w 1975 roku w Gdyni.

© ( MARB )

13 thoughts on “Józef Hammer – żydowski agent Gestapo w Warszawie. “Nadwywiad londyński”.

  1. Hi there, I discovered your blog by means of Google even as looking for a similar subject, your site
    came up, it looks good. I’ve bookmarked it in my google bookmarks.

    Hi there, simply turned into alert to your weblog through Google,
    and found that it is truly informative. I am gonna watch out for brussels.
    I will be grateful in case you continue this in future.
    Many other people might be benefited from your writing. Cheers!

  2. Amazing blog! Do you have any tips for aspiring writers?
    I’m hoping to start my own blog soon but I’m a little lost on everything.

    Would you advise starting with a free platform like WordPress or go for a paid option? There are so many choices out there that I’m completely confused ..

    Any suggestions? Thanks!

  3. Do you have a spam issue on this blog; I also am a
    blogger, and I was wanting to know your situation; many of us
    have developed some nice practices and we are looking to exchange methods with others, please shoot me an email if interested.

  4. Hmm it appears like your blog ate my first comment (it was extremely long) so I guess I’ll just sum it up what I had written and say, I’m
    thoroughly enjoying your blog. I as well am an aspiring blog writer but I’m still new to everything.
    Do you have any tips and hints for first-time blog writers?
    I’d really appreciate it.

  5. I like this post, enjoyed this one appreciate it for putting up. “I would sooner fail than not be among the greatest.” by John Keats.

  6. Since the admin of this website is working, no question very quickly it will be well-known, due to its quality contents.

  7. I do accept as true with all the ideas you’ve presented in your post.

    They are very convincing and can definitely work.
    Nonetheless, the posts are too brief for newbies.
    May just you please extend them a little from next time?

    Thanks for the post.

  8. It’s difficult to find educated people in this particular subject,
    but you seem like you know what you’re talking about!

    Thanks 0mniartist asmr

  9. Great weblog right here! Also your website quite a
    bit up fast! What host are you using? Can I get your associate link to your host?
    I want my website loaded up as quickly as yours lol asmr 0mniartist

  10. Hello there, I found your blog by the use of Google at the same time as looking for a
    similar topic, your web site got here up, it looks great. I’ve bookmarked it in my google bookmarks.

    Hello there, simply become aware of your weblog thru Google, and found
    that it’s truly informative. I’m going to watch out for
    brussels. I’ll be grateful if you happen to
    proceed this in future. A lot of people shall be benefited from
    your writing. Cheers! 0mniartist asmr

  11. brakuje zdjęć: Hammera, jego miejsce urodzenia, było to na Śląsku. Brakuje zdjęć głównych uczestników.

Comments are closed.